Eksodus 21

Status van die hoofstuk: konsep

Sien jy iets wat nie reg is nie? Tik op 'n versnommer om die vers na te gaan of 'n verandering voor te stel.

1En dit is die verordeninge wat jy voor hulle moet lê:וְאֵ֨לֶּה֙ הַמִּשְׁפָּטִ֔ים אֲשֶׁ֥ר תָּשִׂ֖ים לִפְנֵיהֶֽם׃“These are the ordinances that you are to set before them:

2Wanneer jy ’n Hebreeuse slaaf koop, moet hy ses jaar dien, en in die sewende moet hy as vrye uitgaan, verniet.כִּ֤י תִקְנֶה֙ עֶ֣בֶד עִבְרִ֔י שֵׁ֥שׁ שָׁנִ֖ים יַעֲבֹ֑ד וּבַ֨שְּׁבִעִ֔ת יֵצֵ֥א לַֽחָפְשִׁ֖י חִנָּֽם׃If you buy a Hebrew servant, he is to serve you for six years. But in the seventh year, he shall go free without paying anything. 3As hy alleen gekom het, moet hy alleen uitgaan; as hy die man van ’n vrou is, moet sy vrou saam met hom uitgaan.

Letterlik: met sy liggaam.

אִם־בְּגַפּ֥וֹ יָבֹ֖א בְּגַפּ֣וֹ יֵצֵ֑א אִם־בַּ֤עַל אִשָּׁה֙ ה֔וּא וְיָצְאָ֥ה אִשְׁתּ֖וֹ עִמּֽוֹ׃If he arrived alone, he is to leave alone; if he arrived with a wife, she is to leave with him. 4As sy heer vir hom 'n vrou gee en sy baar vir hom seuns of dogters, moet die vrou en haar kinders aan haar heer behoort, en hy moet alleen uitgaan.אִם־אֲדֹנָיו֙ יִתֶּן־ל֣וֹ אִשָּׁ֔ה וְיָלְדָה־ל֥וֹ בָנִ֖ים א֣וֹ בָנ֑וֹת הָאִשָּׁ֣ה וִילָדֶ֗יהָ תִּהְיֶה֙ לַֽאדֹנֶ֔יהָ וְה֖וּא יֵצֵ֥א בְגַפּֽוֹ׃If his master gives him a wife and she bears him sons or daughters, the woman and her children shall belong to her master, and only the man shall go free. 5Maar as die slaaf uitdruklik sê: “Ek het my heer lief, my vrou en my seuns; ek sal nie as vrye uitgaan nie,”וְאִם־אָמֹ֤ר יֹאמַר֙ הָעֶ֔בֶד אָהַ֨בְתִּי֙ אֶת־אֲדֹנִ֔י אֶת־אִשְׁתִּ֖י וְאֶת־בָּנָ֑י לֹ֥א אֵצֵ֖א חָפְשִֽׁי׃But if the servant declares, ‘I love my master and my wife and children; I do not want to go free,’ 6dan moet sy heer hom na God bring, en hom na die deur of na die deurpos bring, en sy heer moet sy oor met 'n els deurboor, en hy moet hom vir altyd dien.

Of: na die regters.

וְהִגִּישׁ֤וֹ אֲדֹנָיו֙ אֶל־הָ֣אֱלֹהִ֔ים וְהִגִּישׁוֹ֙ אֶל־הַדֶּ֔לֶת א֖וֹ אֶל־הַמְּזוּזָ֑ה וְרָצַ֨ע אֲדֹנָ֤יו אֶת־אָזְנוֹ֙ בַּמַּרְצֵ֔עַ וַעֲבָד֖וֹ לְעֹלָֽם׃ סthen his master is to bring him before the judges. And he shall take him to the door or doorpost and pierce his ear with an awl. Then he shall serve his master for life.

7En as ’n man sy dogter as slavin verkoop, moet sy nie uitgaan soos die slawe uitgaan nie.וְכִֽי־יִמְכֹּ֥ר אִ֛ישׁ אֶת־בִּתּ֖וֹ לְאָמָ֑ה לֹ֥א תֵצֵ֖א כְּצֵ֥את הָעֲבָדִֽים׃And if a man sells his daughter as a servant, she is not to go free as the menservants do. 8As sy in die oë van haar heer wat haar vir hom bestem het, sleg is, dan moet hy toelaat dat sy losgekoop word; hy het nie die mag om haar aan ’n vreemde volk te verkoop nie, omdat hy troueloos teenoor haar gehandel het.

Sommige manuskripte lees: wat haar nie bestem het nie.

אִם־רָעָ֞ה בְּעֵינֵ֧י אֲדֹנֶ֛יהָ אֲשֶׁר־יְעָדָ֖הּ וְהֶפְדָּ֑הּ לְעַ֥ם נָכְרִ֛י לֹא־יִמְשֹׁ֥ל לְמָכְרָ֖הּ בְּבִגְדוֹ־בָֽהּ׃If she is displeasing in the eyes of her master who had designated her for himself, he must allow her to be redeemed. He has no right to sell her to foreigners, since he has broken faith with her. 9En as hy haar vir sy seun bestem, moet hy volgens die reg van die dogters met haar handel.וְאִם־לִבְנ֖וֹ יִֽיעָדֶ֑נָּה כְּמִשְׁפַּ֥ט הַבָּנ֖וֹת יַעֲשֶׂה־לָּֽהּ׃And if he chooses her for his son, he must deal with her as with a daughter. 10As hy vir hom 'n ander een neem, mag hy haar voedsel, haar klere en haar huweliksreg nie verminder nie.

Letterlik: haar vleis.

Of: haar onderdak.

אִם־אַחֶ֖רֶת יִֽקַּֽח־ל֑וֹ שְׁאֵרָ֛הּ כְּסוּתָ֥הּ וְעֹנָתָ֖הּ לֹ֥א יִגְרָֽע׃If he takes another wife, he must not reduce the food, clothing, or marital rights of his first wife. 11En as hy hierdie drie dinge nie vir haar doen nie, moet sy verniet uitgaan, sonder geld.וְאִם־שְׁלָ֨שׁ־אֵ֔לֶּה לֹ֥א יַעֲשֶׂ֖ה לָ֑הּ וְיָצְאָ֥ה חִנָּ֖ם אֵ֥ין כָּֽסֶף׃ סIf, however, he does not provide her with these three things, she is free to go without monetary payment.

12Wie iemand slaan sodat hy sterf, moet beslis gedood word.מַכֵּ֥ה אִ֛ישׁ וָמֵ֖ת מ֥וֹת יוּמָֽת׃Whoever strikes and kills a man must surely be put to death. 13Maar as hy nie op die loer gelê het nie, en God het hom in sy hand laat kom, dan sal Ek vir jou 'n plek aanwys waarheen hy kan vlug.וַאֲשֶׁר֙ לֹ֣א צָדָ֔ה וְהָאֱלֹהִ֖ים אִנָּ֣ה לְיָד֑וֹ וְשַׂמְתִּ֤י לְךָ֙ מָק֔וֹם אֲשֶׁ֥ר יָנ֖וּס שָֽׁמָּה׃ סIf, however, he did not lie in wait, but God allowed it to happen, then I will appoint for you a place where he may flee.

14En as iemand vermetel teen sy naaste optree om hom met lis dood te maak, moet jy hom van by My altaar af wegneem om te sterf.וְכִֽי־יָזִ֥ד אִ֛ישׁ עַל־רֵעֵ֖הוּ לְהָרְג֣וֹ בְעָרְמָ֑ה מֵעִ֣ם מִזְבְּחִ֔י תִּקָּחֶ֖נּוּ לָמֽוּת׃ סBut if a man schemes and acts willfully against his neighbor to kill him, you must take him away from My altar to be put to death.

15En hy wat sy vader en sy moeder slaan, moet sekerlik gedood word.וּמַכֵּ֥ה אָבִ֛יו וְאִמּ֖וֹ מ֥וֹת יוּמָֽת׃Whoever strikes his father or mother must surely be put to death. 16En hy wat ’n man steel en hom verkoop, en hy word in sy hand gevind, moet sekerlik gedood word.וְגֹנֵ֨ב אִ֧ישׁ וּמְכָר֛וֹ וְנִמְצָ֥א בְיָד֖וֹ מ֥וֹת יוּמָֽת׃ סWhoever kidnaps another man must be put to death, whether he sells him or the man is found in his possession. 17En hy wat sy vader en sy moeder vervloek, moet sekerlik gedood word.וּמְקַלֵּ֥ל אָבִ֛יו וְאִמּ֖וֹ מ֥וֹת יוּמָֽת׃ סAnyone who curses his father or mother must surely be put to death.

18En as mans twis en een man slaan sy naaste met ’n klip of met ’n vuis, en hy sterf nie, maar word bedlêend,

Letterlik: val na die bed toe.

וְכִֽי־יְרִיבֻ֣ן אֲנָשִׁ֔ים וְהִכָּה־אִישׁ֙ אֶת־רֵעֵ֔הוּ בְּאֶ֖בֶן א֣וֹ בְאֶגְרֹ֑ף וְלֹ֥א יָמ֖וּת וְנָפַ֥ל לְמִשְׁכָּֽב׃If men are quarreling and one strikes the other with a stone or a fist, and he does not die but is confined to bed, 19en as hy opstaan en buite rondloop op sy staf, dan is hy wat geslaan het, onskuldig; net sy stilsit moet hy vergoed, en hy moet hom sekerlik laat genees.אִם־יָק֞וּם וְהִתְהַלֵּ֥ךְ בַּח֛וּץ עַל־מִשְׁעַנְתּ֖וֹ וְנִקָּ֣ה הַמַּכֶּ֑ה רַ֥ק שִׁבְתּ֛וֹ יִתֵּ֖ן וְרַפֹּ֥א יְרַפֵּֽא׃ סthen the one who struck him shall go unpunished, as long as the other can get up and walk around outside with his staff. Nevertheless, he must compensate the man for his lost work and see that he is completely healed.

20En as ’n man sy slaaf of sy slavin met die staf slaan, en hy sterf onder sy hand, moet dit sekerlik gewreek word.וְכִֽי־יַכֶּה֩ אִ֨ישׁ אֶת־עַבְדּ֜וֹ א֤וֹ אֶת־אֲמָתוֹ֙ בַּשֵּׁ֔בֶט וּמֵ֖ת תַּ֣חַת יָד֑וֹ נָקֹ֖ם יִנָּקֵֽם׃If a man strikes his manservant or maidservant with a rod, and the servant dies by his hand, he shall surely be punished. 21Maar as hy 'n dag of twee dae bly lewe, moet dit nie gewreek word nie, want hy is sy geld.

Letterlik: bly staan.

אַ֥ךְ אִם־י֛וֹם א֥וֹ יוֹמַ֖יִם יַעֲמֹ֑ד לֹ֣א יֻקַּ֔ם כִּ֥י כַסְפּ֖וֹ הֽוּא׃ סHowever, if the servant gets up after a day or two, the owner shall not be punished, since the servant is his property.

22En as manne baklei en 'n swanger vrou stamp, sodat haar kinders uitkom, maar daar is geen onheil nie, moet hy beslis beboet word soos die man van die vrou hom oplê, en hy moet betaal volgens die beslissing van regters.

Letterlik: en hy moet gee deur regters.

וְכִֽי־יִנָּצ֣וּ אֲנָשִׁ֗ים וְנָ֨גְפ֜וּ אִשָּׁ֤ה הָרָה֙ וְיָצְא֣וּ יְלָדֶ֔יהָ וְלֹ֥א יִהְיֶ֖ה אָס֑וֹן עָנ֣וֹשׁ יֵעָנֵ֗שׁ כַּֽאֲשֶׁ֨ר יָשִׁ֤ית עָלָיו֙ בַּ֣עַל הָֽאִשָּׁ֔ה וְנָתַ֖ן בִּפְלִלִֽים׃If men who are fighting strike a pregnant woman and her child is born prematurely, but there is no further injury, he shall surely be fined as the woman’s husband demands and as the court allows. 23Maar as daar onheil is, moet jy lewe vir lewe gee:וְאִם־אָס֖וֹן יִהְיֶ֑ה וְנָתַתָּ֥ה נֶ֖פֶשׁ תַּ֥חַת נָֽפֶשׁ׃But if a serious injury results, then you must require a life for a life— 24oog vir oog, tand vir tand, hand vir hand, voet vir voet,עַ֚יִן תַּ֣חַת עַ֔יִן שֵׁ֖ן תַּ֣חַת שֵׁ֑ן יָ֚ד תַּ֣חַת יָ֔ד רֶ֖גֶל תַּ֥חַת רָֽגֶל׃eye for eye, tooth for tooth, hand for hand, foot for foot, 25brandwond vir brandwond, wond vir wond, striem vir striem.כְּוִיָּה֙ תַּ֣חַת כְּוִיָּ֔ה פֶּ֖צַע תַּ֣חַת פָּ֑צַע חַבּוּרָ֕ה תַּ֖חַת חַבּוּרָֽה׃ סburn for burn, wound for wound, and stripe for stripe.

26En as iemand die oog van sy slaaf of die oog van sy slavin slaan en dit vernietig, moet hy hom vry laat gaan vir sy oog.וְכִֽי־יַכֶּ֨ה אִ֜ישׁ אֶת־עֵ֥ין עַבְדּ֛וֹ אֽוֹ־אֶת־עֵ֥ין אֲמָת֖וֹ וְשִֽׁחֲתָ֑הּ לַֽחָפְשִׁ֥י יְשַׁלְּחֶ֖נּוּ תַּ֥חַת עֵינֽוֹ׃ סIf a man strikes and blinds the eye of his manservant or maidservant, he must let the servant go free as compensation for the eye.

27En as hy die tand van sy slaaf of die tand van sy slavin uitslaan, moet hy hom vry laat gaan vir sy tand.וְאִם־שֵׁ֥ן עַבְדּ֛וֹ אֽוֹ־שֵׁ֥ן אֲמָת֖וֹ יַפִּ֑יל לַֽחָפְשִׁ֥י יְשַׁלְּחֶ֖נּוּ תַּ֥חַת שִׁנּֽוֹ׃ פAnd if he knocks out the tooth of his manservant or maidservant, he must let the servant go free as compensation for the tooth.

28En as ’n os ’n man of ’n vrou stoot en hy sterf, moet die os sekerlik gestenig word, en sy vlees mag nie geëet word nie; maar die eienaar van die os is onskuldig.וְכִֽי־יִגַּ֨ח שׁ֥וֹר אֶת־אִ֛ישׁ א֥וֹ אֶת־אִשָּׁ֖ה וָמֵ֑ת סָק֨וֹל יִסָּקֵ֜ל הַשּׁ֗וֹר וְלֹ֤א יֵאָכֵל֙ אֶת־בְּשָׂר֔וֹ וּבַ֥עַל הַשּׁ֖וֹר נָקִֽי׃If an ox gores a man or woman to death, the ox must surely be stoned, and its meat must not be eaten. But the owner of the ox shall not be held responsible. 29Maar as die os van gister en eergister af stoterig was, en sy eienaar is gewaarsku en hy het hom nie bewaak nie, en hy maak ’n man of ’n vrou dood, moet die os gestenig word, en sy eienaar moet ook gedood word.וְאִ֡ם שׁוֹר֩ נַגָּ֨ח ה֜וּא מִתְּמֹ֣ל שִׁלְשֹׁ֗ם וְהוּעַ֤ד בִּבְעָלָיו֙ וְלֹ֣א יִשְׁמְרֶ֔נּוּ וְהֵמִ֥ית אִ֖ישׁ א֣וֹ אִשָּׁ֑ה הַשּׁוֹר֙ יִסָּקֵ֔ל וְגַם־בְּעָלָ֖יו יוּמָֽת׃But if the ox has a habit of goring, and its owner has been warned yet does not restrain it, and it kills a man or woman, then the ox must be stoned and its owner must also be put to death. 30As soengeld aan hom opgelê word, moet hy die loskoopprys vir sy lewe gee, volgens alles wat aan hom opgelê word.אִם־כֹּ֖פֶר יוּשַׁ֣ת עָלָ֑יו וְנָתַן֙ פִּדְיֹ֣ן נַפְשׁ֔וֹ כְּכֹ֥ל אֲשֶׁר־יוּשַׁ֖ת עָלָֽיו׃If payment is demanded of him instead, he may redeem his life by paying the full amount demanded of him. 31Of dit 'n seun stoot of 'n dogter stoot, volgens hierdie verordening moet met hom gehandel word.אוֹ־בֵ֥ן יִגָּ֖ח אוֹ־בַ֣ת יִגָּ֑ח כַּמִּשְׁפָּ֥ט הַזֶּ֖ה יֵעָ֥שֶׂה לּֽוֹ׃If the ox gores a son or a daughter, it shall be done to him according to the same rule. 32As die bees 'n slaaf of 'n slavin stoot, moet hy aan sy heer 30 sikkels silwer gee, en die bees moet gestenig word.

Ongeveer 340 gram silwer.

אִם־עֶ֛בֶד יִגַּ֥ח הַשּׁ֖וֹר א֣וֹ אָמָ֑ה כֶּ֣סֶף׀ שְׁלֹשִׁ֣ים שְׁקָלִ֗ים יִתֵּן֙ לַֽאדֹנָ֔יו וְהַשּׁ֖וֹר יִסָּקֵֽל׃ סIf the ox gores a manservant or maidservant, the owner must pay thirty shekels of silver to the master of that servant, and the ox must be stoned.

33En as iemand 'n put oopmaak, of as iemand 'n put grawe en dit nie toemaak nie, en 'n bees of 'n donkie val daarin,וְכִֽי־יִפְתַּ֨ח אִ֜ישׁ בּ֗וֹר א֠וֹ כִּֽי־יִכְרֶ֥ה אִ֛ישׁ בֹּ֖ר וְלֹ֣א יְכַסֶּ֑נּוּ וְנָֽפַל־שָׁ֥מָּה שּׁ֖וֹר א֥וֹ חֲמֽוֹר׃If a man opens or digs a pit and fails to cover it, and an ox or a donkey falls into it, 34moet die eienaar van die put vergoed; hy moet geld aan sy eienaar teruggee, en die dooie sal syne wees.בַּ֤עַל הַבּוֹר֙ יְשַׁלֵּ֔ם כֶּ֖סֶף יָשִׁ֣יב לִבְעָלָ֑יו וְהַמֵּ֖ת יִֽהְיֶה־לּֽוֹ׃ סthe owner of the pit shall make restitution; he must pay its owner, and the dead animal will be his.

35En as iemand se bees die bees van sy naaste stamp sodat dit sterf, moet hulle die lewende bees verkoop en die geld daarvan verdeel, en ook die dooie dier moet hulle verdeel.וְכִֽי־יִגֹּ֧ף שֽׁוֹר־אִ֛ישׁ אֶת־שׁ֥וֹר רֵעֵ֖הוּ וָמֵ֑ת וּמָ֨כְר֜וּ אֶת־הַשּׁ֤וֹר הַחַי֙ וְחָצ֣וּ אֶת־כַּסְפּ֔וֹ וְגַ֥ם אֶת־הַמֵּ֖ת יֶֽחֱצֽוּן׃If a man’s ox injures his neighbor’s ox and it dies, they must sell the live one and divide the proceeds; they also must divide the dead animal. 36Of as dit bekend was dat dit ’n stoterige os was van gister en eergister af, en sy eienaar het hom nie bewaak nie, moet hy sekerlik vergoed, os vir os, en die dooie sal syne wees.א֣וֹ נוֹדַ֗ע כִּ֠י שׁ֣וֹר נַגָּ֥ח הוּא֙ מִתְּמ֣וֹל שִׁלְשֹׁ֔ם וְלֹ֥א יִשְׁמְרֶ֖נּוּ בְּעָלָ֑יו שַׁלֵּ֨ם יְשַׁלֵּ֥ם שׁוֹר֙ תַּ֣חַת הַשּׁ֔וֹר וְהַמֵּ֖ת יִֽהְיֶה־לּֽוֹ׃ סBut if it was known that the ox had a habit of goring, yet its owner failed to restrain it, he shall pay full compensation, ox for ox, and the dead animal will be his.

37As iemand 'n bees of 'n lam steel en dit slag of dit verkoop, moet hy vyf stuks grootvee vir die bees vergoed, en vier stuks kleinvee vir die lam.

In Hebreeus is dit vers 21:37; in baie ander vertalings is dit 22:1.

כִּ֤י יִגְנֹֽב־אִישׁ֙ שׁ֣וֹר אוֹ־שֶׂ֔ה וּטְבָח֖וֹ א֣וֹ מְכָר֑וֹ חֲמִשָּׁ֣ה בָקָ֗ר יְשַׁלֵּם֙ תַּ֣חַת הַשּׁ֔וֹר וְאַרְבַּע־צֹ֖אן תַּ֥חַת הַשֶּֽׂה׃