Levitikus 25

Status van die hoofstuk: konsep

Sien jy iets wat nie reg is nie? Tik op 'n versnommer om die vers na te gaan of 'n verandering voor te stel.

1En die HERE het met Moses gespreek op die berg Sinai en gesê:וַיְדַבֵּ֤ר יְהוָה֙ אֶל־מֹשֶׁ֔ה בְּהַ֥ר סִינַ֖י לֵאמֹֽר׃Then the LORD said to Moses on Mount Sinai, 2“Spreek met die Israeliete en sê vir hulle: Wanneer julle in die land kom wat Ek aan julle gee, moet die land rus, 'n sabbat vir die HERE.דַּבֵּ֞ר אֶל־בְּנֵ֤י יִשְׂרָאֵל֙ וְאָמַרְתָּ֣ אֲלֵהֶ֔ם כִּ֤י תָבֹ֨אוּ֙ אֶל־הָאָ֔רֶץ אֲשֶׁ֥ר אֲנִ֖י נֹתֵ֣ן לָכֶ֑ם וְשָׁבְתָ֣ה הָאָ֔רֶץ שַׁבָּ֖ת לַיהוָֽה׃“Speak to the Israelites and say to them: When you enter the land that I am giving you, the land itself must observe a Sabbath to the LORD. 3Ses jaar lank mag jy jou veld saai, en ses jaar lank mag jy jou wingerd snoei en die opbrengs daarvan insamel.שֵׁ֤שׁ שָׁנִים֙ תִּזְרַ֣ע שָׂדֶ֔ךָ וְשֵׁ֥שׁ שָׁנִ֖ים תִּזְמֹ֣ר כַּרְמֶ֑ךָ וְאָסַפְתָּ֖ אֶת־תְּבוּאָתָֽהּ׃For six years you may sow your field and prune your vineyard and gather its crops. 4Maar in die sewende jaar moet daar vir die land 'n sabbat van volkome rus wees, 'n sabbat vir die HERE. Jou veld mag jy nie saai nie, en jou wingerd mag jy nie snoei nie.וּבַשָּׁנָ֣ה הַשְּׁבִיעִ֗ת שַׁבַּ֤ת שַׁבָּתוֹן֙ יִהְיֶ֣ה לָאָ֔רֶץ שַׁבָּ֖ת לַיהוָ֑ה שָֽׂדְךָ֙ לֹ֣א תִזְרָ֔ע וְכַרְמְךָ֖ לֹ֥א תִזְמֹֽר׃But in the seventh year there shall be a Sabbath of complete rest for the land—a Sabbath to the LORD. You are not to sow your field or prune your vineyard. 5Die opslag van jou oes mag jy nie oes nie, en die druiwe van jou ongesnoeide wingerdstokke mag jy nie pluk nie; dit moet 'n jaar van volkome rus vir die land wees.

Letterlik: die druiwe van jou afgesonderdes.

אֵ֣ת סְפִ֤יחַ קְצִֽירְךָ֙ לֹ֣א תִקְצ֔וֹר וְאֶת־עִנְּבֵ֥י נְזִירֶ֖ךָ לֹ֣א תִבְצֹ֑ר שְׁנַ֥ת שַׁבָּת֖וֹן יִהְיֶ֥ה לָאָֽרֶץ׃You are not to reap the aftergrowth of your harvest or gather the grapes of your untended vines. The land must have a year of complete rest. 6En die sabbat van die land sal vir julle tot voedsel wees: vir jou en vir jou slaaf en jou slavin, en vir jou dagloner en jou bywoner wat as vreemdelinge by jou woon,וְ֠הָיְתָה שַׁבַּ֨ת הָאָ֤רֶץ לָכֶם֙ לְאָכְלָ֔ה לְךָ֖ וּלְעַבְדְּךָ֣ וְלַאֲמָתֶ֑ךָ וְלִשְׂכִֽירְךָ֙ וּלְתוֹשָׁ֣בְךָ֔ הַגָּרִ֖ים עִמָּֽךְ׃Whatever the land yields during the Sabbath year shall be food for you—for yourself, your manservant and maidservant, the hired hand or foreigner who stays with you, 7En vir jou vee en vir die wilde diere wat in jou land is, sal al sy opbrengs wees om te eet.וְלִ֨בְהֶמְתְּךָ֔ וְלַֽחַיָּ֖ה אֲשֶׁ֣ר בְּאַרְצֶ֑ךָ תִּהְיֶ֥ה כָל־תְּבוּאָתָ֖הּ לֶאֱכֹֽל׃ סand for your livestock and the wild animals in your land. All its growth may serve as food.

8Jy moet vir jou sewe sabbatsjare tel, sewe jaar sewe keer; en die dae van die sewe sabbatsjare sal vir jou 49 jaar wees.וְסָפַרְתָּ֣ לְךָ֗ שֶׁ֚בַע שַׁבְּתֹ֣ת שָׁנִ֔ים שֶׁ֥בַע שָׁנִ֖ים שֶׁ֣בַע פְּעָמִ֑ים וְהָי֣וּ לְךָ֗ יְמֵי֙ שֶׁ֚בַע שַׁבְּתֹ֣ת הַשָּׁנִ֔ים תֵּ֥שַׁע וְאַרְבָּעִ֖ים שָׁנָֽה׃And you shall count off seven Sabbaths of years—seven times seven years—so that the seven Sabbaths of years amount to forty-nine years. 9Dan moet jy in die sewende maand, op die tiende van die maand, die ramshoring van geskal laat deurklink; op die Versoendag moet julle die ramshoring deur julle hele land laat deurklink.וְהַֽעֲבַרְתָּ֞ שׁוֹפַ֤ר תְּרוּעָה֙ בַּחֹ֣דֶשׁ הַשְּׁבִעִ֔י בֶּעָשׂ֖וֹר לַחֹ֑דֶשׁ בְּיוֹם֙ הַכִּפֻּרִ֔ים תַּעֲבִ֥ירוּ שׁוֹפָ֖ר בְּכָל־אַרְצְכֶֽם׃Then you are to sound the horn far and wide on the tenth day of the seventh month, the Day of Atonement. You shall sound it throughout your land. 10En julle moet die vyftigste jaar heilig maak en vryheid uitroep in die land vir al sy inwoners. 'n Jubeljaar sal dit vir julle wees, en julle moet terugkeer, elkeen na sy eiendom, en elkeen na sy familie moet julle terugkeer.וְקִדַּשְׁתֶּ֗ם אֵ֣ת שְׁנַ֤ת הַחֲמִשִּׁים֙ שָׁנָ֔ה וּקְרָאתֶ֥ם דְּר֛וֹר בָּאָ֖רֶץ לְכָל־יֹשְׁבֶ֑יהָ יוֹבֵ֥ל הִוא֙ תִּהְיֶ֣ה לָכֶ֔ם וְשַׁבְתֶּ֗ם אִ֚ישׁ אֶל־אֲחֻזָּת֔וֹ וְאִ֥ישׁ אֶל־מִשְׁפַּחְתּ֖וֹ תָּשֻֽׁבוּ׃So you are to consecrate the fiftieth year and proclaim liberty in the land for all its inhabitants. It shall be your Jubilee, when each of you is to return to his property and to his clan. 11'n Jubeljaar is dit, die vyftigste jaar sal dit vir julle wees: julle mag nie saai nie, en wat vanself daarin groei, mag julle nie maai nie, en die druiwe van sy onbesnoeide wingerde mag julle nie pluk nie.

Letterlik: die druiwe van sy nasireërs.

יוֹבֵ֣ל הִ֗וא שְׁנַ֛ת הַחֲמִשִּׁ֥ים שָׁנָ֖ה תִּהְיֶ֣ה לָכֶ֑ם לֹ֣א תִזְרָ֔עוּ וְלֹ֤א תִקְצְרוּ֙ אֶת־סְפִיחֶ֔יהָ וְלֹ֥א תִבְצְר֖וּ אֶת־נְזִרֶֽיהָ׃The fiftieth year will be a Jubilee for you; you are not to sow the land or reap its aftergrowth or harvest the untended vines. 12Want 'n jubeljaar is dit; heilig sal dit vir julle wees. Van die veld af mag julle sy opbrengs eet.כִּ֚י יוֹבֵ֣ל הִ֔וא קֹ֖דֶשׁ תִּהְיֶ֣ה לָכֶ֑ם מִן־הַ֨שָּׂדֶ֔ה תֹּאכְל֖וּ אֶת־תְּבוּאָתָֽהּ׃For it is a Jubilee; it shall be holy to you. You may eat only the crops taken directly from the field. 13In hierdie jubeljaar moet julle terugkeer, elkeen na sy eiendom.בִּשְׁנַ֥ת הַיּוֹבֵ֖ל הַזֹּ֑את תָּשֻׁ֕בוּ אִ֖ישׁ אֶל־אֲחֻזָּתֽוֹ׃In this Year of Jubilee, each of you shall return to his own property.

14En wanneer julle iets aan jou naaste verkoop of iets uit die hand van jou naaste koop, moet niemand sy broer verontreg nie.וְכִֽי־תִמְכְּר֤וּ מִמְכָּר֙ לַעֲמִיתֶ֔ךָ א֥וֹ קָנֹ֖ה מִיַּ֣ד עֲמִיתֶ֑ךָ אַל־תּוֹנ֖וּ אִ֥ישׁ אֶת־אָחִֽיו׃If you make a sale to your neighbor or a purchase from him, you must not take advantage of each other. 15Volgens die getal jare ná die jubeljaar moet jy van jou naaste koop; volgens die getal oesjare moet hy aan jou verkoop.

Letterlik: jare van opbrengs.

בְּמִסְפַּ֤ר שָׁנִים֙ אַחַ֣ר הַיּוֹבֵ֔ל תִּקְנֶ֖ה מֵאֵ֣ת עֲמִיתֶ֑ךָ בְּמִסְפַּ֥ר שְׁנֵֽי־תְבוּאֹ֖ת יִמְכָּר־לָֽךְ׃You are to buy from your neighbor according to the number of years since the last Jubilee; he is to sell to you according to the number of harvest years remaining. 16Volgens die groot getal jare moet jy sy prys verhoog, en volgens die klein getal jare moet jy sy prys verlaag, want 'n getal oeste is wat hy aan jou verkoop.לְפִ֣י׀ רֹ֣ב הַשָּׁנִ֗ים תַּרְבֶּה֙ מִקְנָת֔וֹ וּלְפִי֙ מְעֹ֣ט הַשָּׁנִ֔ים תַּמְעִ֖יט מִקְנָת֑וֹ כִּ֚י מִסְפַּ֣ר תְּבוּאֹ֔ת ה֥וּא מֹכֵ֖ר לָֽךְ׃You shall increase the price in proportion to a greater number of years, or decrease it in proportion to a lesser number of years; for he is selling you a given number of harvests. 17Niemand mag sy naaste verontreg nie, maar jy moet jou God vrees; want Ek is die HERE julle God.וְלֹ֤א תוֹנוּ֙ אִ֣ישׁ אֶת־עֲמִית֔וֹ וְיָרֵ֖אתָ מֵֽאֱלֹהֶ֑יךָ כִּ֛י אֲנִ֥י יְהֹוָ֖ה אֱלֹהֵיכֶֽם׃Do not take advantage of each other, but fear your God; for I am the LORD your God.

18Julle moet My insettings uitvoer en My verordeninge onderhou en dit uitvoer; dan sal julle veilig in die land woon.וַעֲשִׂיתֶם֙ אֶת־חֻקֹּתַ֔י וְאֶת־מִשְׁפָּטַ֥י תִּשְׁמְר֖וּ וַעֲשִׂיתֶ֣ם אֹתָ֑ם וִֽישַׁבְתֶּ֥ם עַל־הָאָ֖רֶץ לָבֶֽטַח׃You are to keep My statutes and carefully observe My judgments, so that you may dwell securely in the land. 19En die land sal sy vrug gee, en julle sal tot versadiging toe eet en veilig daarop woon.וְנָתְנָ֤ה הָאָ֨רֶץ֙ פִּרְיָ֔הּ וַאֲכַלְתֶּ֖ם לָשֹׂ֑בַע וִֽישַׁבְתֶּ֥ם לָבֶ֖טַח עָלֶֽיהָ׃Then the land will yield its fruit, so that you can eat your fill and dwell in safety in the land. 20En as julle sê: ‘Wat sal ons in die sewende jaar eet? Kyk, ons sal nie saai nie en nie ons opbrengs insamel nie’,וְכִ֣י תֹאמְר֔וּ מַה־נֹּאכַ֤֖ל בַּשָּׁנָ֣ה הַשְּׁבִיעִ֑ת הֵ֚ן לֹ֣א נִזְרָ֔ע וְלֹ֥א נֶאֱסֹ֖ף אֶת־תְּבוּאָתֵֽנוּ׃Now you may wonder, ‘What will we eat in the seventh year if we do not sow or gather our produce?’ 21dan sal Ek in die sesde jaar My seën vir julle gebied, sodat dit die opbrengs vir die drie jaar sal lewer.וְצִוִּ֤יתִי אֶת־בִּרְכָתִי֙ לָכֶ֔ם בַּשָּׁנָ֖ה הַשִּׁשִּׁ֑ית וְעָשָׂת֙ אֶת־הַתְּבוּאָ֔ה לִשְׁלֹ֖שׁ הַשָּׁנִֽים׃But I will send My blessing upon you in the sixth year, so that the land will yield a crop sufficient for three years. 22En julle sal in die agtste jaar saai en van die ou opbrengs eet; tot die negende jaar, tot sy opbrengs inkom, sal julle van die oue eet.וּזְרַעְתֶּ֗ם אֵ֚ת הַשָּׁנָ֣ה הַשְּׁמִינִ֔ת וַאֲכַלְתֶּ֖ם מִן־הַתְּבוּאָ֣ה יָשָׁ֑ן עַ֣ד׀ הַשָּׁנָ֣ה הַתְּשִׁיעִ֗ת עַד־בּוֹא֙ תְּב֣וּאָתָ֔הּ תֹּאכְל֖וּ יָשָֽׁן׃While you are sowing in the eighth year, you will be eating from the previous harvest, until the ninth year’s harvest comes in. 23En die land mag nie vir altyd verkoop word nie, want die land is Myne; want julle is vreemdelinge en bywoners by My.וְהָאָ֗רֶץ לֹ֤א תִמָּכֵר֙ לִצְמִתֻ֔ת כִּי־לִ֖י הָאָ֑רֶץ כִּֽי־גֵרִ֧ים וְתוֹשָׁבִ֛ים אַתֶּ֖ם עִמָּדִֽי׃The land must not be sold permanently, because it is Mine, and you are but foreigners and residents with Me. 24En in die hele land van julle eiendom moet julle lossing vir die land toestaan.וּבְכֹ֖ל אֶ֣רֶץ אֲחֻזַּתְכֶ֑ם גְּאֻלָּ֖ה תִּתְּנ֥וּ לָאָֽרֶץ׃ סThus for every piece of property you possess, you must provide for the redemption of the land.

25As jou broer arm word en van sy eiendom verkoop, dan moet sy losser wat die naaste aan hom is, kom en los wat sy broer verkoop het.כִּֽי־יָמ֣וּךְ אָחִ֔יךָ וּמָכַ֖ר מֵאֲחֻזָּת֑וֹ וּבָ֤א גֹֽאֲלוֹ֙ הַקָּרֹ֣ב אֵלָ֔יו וְגָאַ֕ל אֵ֖ת מִמְכַּ֥ר אָחִֽיו׃If your brother becomes impoverished and sells some of his property, his nearest of kin may come and redeem what his brother has sold. 26En as iemand nie 'n losser het nie, en hy self die middele kry en genoeg vind vir sy lossing,

Letterlik: en sy hand dit bereik.

וְאִ֕ישׁ כִּ֛י לֹ֥א יִֽהְיֶה־לּ֖וֹ גֹּאֵ֑ל וְהִשִּׂ֣יגָה יָד֔וֹ וּמָצָ֖א כְּדֵ֥י גְאֻלָּתֽוֹ׃Or if a man has no one to redeem it for him, but he prospers and acquires enough to redeem his land, 27dan moet hy die jare van sy verkoop bereken en die oorskot teruggee aan die man aan wie hy verkoop het, en hy sal terugkeer na sy eiendom.וְחִשַּׁב֙ אֶת־שְׁנֵ֣י מִמְכָּר֔וֹ וְהֵשִׁיב֙ אֶת־הָ֣עֹדֵ֔ף לָאִ֖ישׁ אֲשֶׁ֣ר מָֽכַר־ל֑וֹ וְשָׁ֖ב לַאֲחֻזָּתֽוֹ׃he shall calculate the years since its sale, repay the balance to the man to whom he sold it, and return to his property. 28Maar as hy nie genoeg vind om aan hom terug te betaal nie, dan bly wat hy verkoop het in die hand van die koper daarvan tot die jubeljaar; in die jubeljaar kom dit vry, en hy keer terug na sy eiendom.

Letterlik: as sy hand nie genoeg vind nie.

וְאִ֨ם לֹֽא־מָֽצְאָ֜ה יָד֗וֹ דֵּי֮ הָשִׁ֣יב לוֹ֒ וְהָיָ֣ה מִמְכָּר֗וֹ בְּיַד֙ הַקֹּנֶ֣ה אֹת֔וֹ עַ֖ד שְׁנַ֣ת הַיּוֹבֵ֑ל וְיָצָא֙ בַּיֹּבֵ֔ל וְשָׁ֖ב לַאֲחֻזָּתֽוֹ׃But if he cannot obtain enough to repay him, what he sold will remain in possession of the buyer until the Year of Jubilee. In the Jubilee, however, it is to be released, so that he may return to his property.

29En as iemand 'n woonhuis in 'n ommuurde stad verkoop, dan geld sy reg van lossing tot die einde van die jaar van sy verkoping; 'n jaar lank geld sy reg van lossing.

Letterlik: dae.

וְאִ֗ישׁ כִּֽי־יִמְכֹּ֤ר בֵּית־מוֹשַׁב֙ עִ֣יר חוֹמָ֔ה וְהָיְתָה֙ גְּאֻלָּת֔וֹ עַד־תֹּ֖ם שְׁנַ֣ת מִמְכָּר֑וֹ יָמִ֖ים תִּהְיֶ֥ה גְאֻלָּתֽוֹ׃If a man sells a house in a walled city, he retains his right of redemption until a full year after its sale; during that year it may be redeemed. 30En as dit nie gelos word voordat 'n volle jaar vir hom verby is nie, dan sal die huis wat in die ommuurde stad is, vir altyd aan die koper behoort, vir sy geslagte; dit sal nie in die jubeljaar vrykom nie.וְאִ֣ם לֹֽא־יִגָּאֵ֗ל עַד־מְלֹ֣את לוֹ֮ שָׁנָ֣ה תְמִימָה֒ וְ֠קָם הַבַּ֨יִת אֲשֶׁר־בָּעִ֜יר אֲשֶׁר־חֹמָ֗ה לַצְּמִיתֻ֛ת לַקֹּנֶ֥ה אֹת֖וֹ לְדֹרֹתָ֑יו לֹ֥א יֵצֵ֖א בַּיֹּבֵֽל׃If it is not redeemed by the end of a full year, then the house in the walled city is permanently transferred to its buyer and his descendants. It is not to be released in the Jubilee. 31Maar die huise van die dorpe wat geen muur rondom het nie, moet by die veld van die land gereken word; daarvoor geld lossing, en in die jubeljaar kom dit vry.וּבָתֵּ֣י הַחֲצֵרִ֗ים אֲשֶׁ֨ר אֵין־לָהֶ֤ם חֹמָה֙ סָבִ֔יב עַל־שְׂדֵ֥ה הָאָ֖רֶץ יֵחָשֵׁ֑ב גְּאֻלָּה֙ תִּהְיֶה־לּ֔וֹ וּבַיֹּבֵ֖ל יֵצֵֽא׃But houses in villages with no walls around them are to be considered as open fields. They may be redeemed, and they shall be released in the Jubilee. 32En wat die stede van die Leviete betref, die huise van die stede van hulle eiendom: 'n ewige lossingsreg sal die Leviete hê.וְעָרֵי֙ הַלְוִיִּ֔ם בָּתֵּ֖י עָרֵ֣י אֲחֻזָּתָ֑ם גְּאֻלַּ֥ת עוֹלָ֖ם תִּהְיֶ֥ה לַלְוִיִּֽם׃As for the cities of the Levites, the Levites always have the right to redeem their houses in the cities they possess. 33En wat een van die Leviete los, die verkoopte huis in die stad van sy eiendom, kom in die jubeljaar vry; want die huise van die stede van die Leviete is hulle eiendom onder die Israeliete.

Sommige ou vertalings lees: En as dit nie gelos word nie, kom die verkoopte huis in die stad van sy eiendom in die jubeljaar vry.

וַאֲשֶׁ֤ר יִגְאַל֙ מִן־הַלְוִיִּ֔ם וְיָצָ֧א מִמְכַּר־בַּ֛יִת וְעִ֥יר אֲחֻזָּת֖וֹ בַּיֹּבֵ֑ל כִּ֣י בָתֵּ֞י עָרֵ֣י הַלְוִיִּ֗ם הִ֚וא אֲחֻזָּתָ֔ם בְּת֖וֹךְ בְּנֵ֥י יִשְׂרָאֵֽל׃So whatever belongs to the Levites may be redeemed—a house sold in a city they possess—and must be released in the Jubilee, because the houses in the cities of the Levites are their possession among the Israelites. 34Maar die veld van die weiveld rondom hulle stede mag nie verkoop word nie, want dit is vir hulle 'n ewige eiendom.וּֽשְׂדֵ֛ה מִגְרַ֥שׁ עָרֵיהֶ֖ם לֹ֣א יִמָּכֵ֑ר כִּֽי־אֲחֻזַּ֥ת עוֹלָ֛ם ה֖וּא לָהֶֽם׃ סBut the open pastureland around their cities may not be sold, for this is their permanent possession.

35En as jou broer arm word en hy by jou nie staande kan bly nie, moet jy hom ondersteun soos 'n vreemdeling en 'n bywoner, sodat hy by jou kan lewe.

Letterlik: sy hand wankel by jou.

Of: moet jy hom ondersteun, selfs 'n vreemdeling of bywoner, sodat hy by jou kan lewe.

וְכִֽי־יָמ֣וּךְ אָחִ֔יךָ וּמָ֥טָה יָד֖וֹ עִמָּ֑ךְ וְהֶֽחֱזַ֣קְתָּ בּ֔וֹ גֵּ֧ר וְתוֹשָׁ֛ב וָחַ֖י עִמָּֽךְ׃Now if your countryman becomes destitute and cannot support himself among you, then you are to help him as you would a foreigner or stranger, so that he can continue to live among you. 36Jy mag geen rente of toename van hom neem nie; maar jy moet jou God vrees, sodat jou broer by jou kan lewe.אַל־תִּקַּ֤ח מֵֽאִתּוֹ֙ נֶ֣שֶׁךְ וְתַרְבִּ֔ית וְיָרֵ֖אתָ מֵֽאֱלֹהֶ֑יךָ וְחֵ֥י אָחִ֖יךָ עִמָּֽךְ׃Do not take any interest or profit from him, but fear your God, that your countryman may live among you. 37Jou geld mag jy nie aan hom teen rente gee nie, en teen woekerwins mag jy nie jou voedsel gee nie.אֶ֨ת־כַּסְפְּךָ֔ לֹֽא־תִתֵּ֥ן ל֖וֹ בְּנֶ֑שֶׁךְ וּבְמַרְבִּ֖ית לֹא־תִתֵּ֥ן אָכְלֶֽךָ׃You must not lend him your silver at interest or sell him your food for profit. 38Ek is die HERE julle God wat julle uit die land Egipte uitgelei het om aan julle die land Kanaän te gee, om vir julle 'n God te wees.אֲנִ֗י יְהוָה֙ אֱלֹ֣הֵיכֶ֔ם אֲשֶׁר־הוֹצֵ֥אתִי אֶתְכֶ֖ם מֵאֶ֣רֶץ מִצְרָ֑יִם לָתֵ֤ת לָכֶם֙ אֶת־אֶ֣רֶץ כְּנַ֔עַן לִהְי֥וֹת לָכֶ֖ם לֵאלֹהִֽים׃ סI am the LORD your God, who brought you out of the land of Egypt to give you the land of Canaan and to be your God.

39En as jou broer by jou verarm en aan jou verkoop word, mag jy hom nie die diens van 'n slaaf laat doen nie.וְכִֽי־יָמ֥וּךְ אָחִ֛יךָ עִמָּ֖ךְ וְנִמְכַּר־לָ֑ךְ לֹא־תַעֲבֹ֥ד בּ֖וֹ עֲבֹ֥דַת עָֽבֶד׃If a countryman among you becomes destitute and sells himself to you, then you must not force him into slave labor. 40Soos 'n huurarbeider, soos 'n bywoner moet hy by jou wees; tot die jubeljaar moet hy by jou werk.כְּשָׂכִ֥יר כְּתוֹשָׁ֖ב יִהְיֶ֣ה עִמָּ֑ךְ עַד־שְׁנַ֥ת הַיֹּבֵ֖ל יַעֲבֹ֥ד עִמָּֽךְ׃Let him stay with you as a hired worker or temporary resident; he is to work for you until the Year of Jubilee. 41Dan sal hy van by jou af uitgaan, hy en sy seuns saam met hom, en hy sal terugkeer na sy familie, en na die eiendom van sy vaders sal hy terugkeer.וְיָצָא֙ מֵֽעִמָּ֔ךְ ה֖וּא וּבָנָ֣יו עִמּ֑וֹ וְשָׁב֙ אֶל־מִשְׁפַּחְתּ֔וֹ וְאֶל־אֲחֻזַּ֥ת אֲבֹתָ֖יו יָשֽׁוּב׃Then he and his children are to be released, and he may return to his clan and to the property of his fathers. 42Want hulle is My knegte wat Ek uit die land Egipte uitgelei het; hulle mag nie verkoop word soos 'n slaaf verkoop word nie.כִּֽי־עֲבָדַ֣י הֵ֔ם אֲשֶׁר־הוֹצֵ֥אתִי אֹתָ֖ם מֵאֶ֣רֶץ מִצְרָ֑יִם לֹ֥א יִמָּכְר֖וּ מִמְכֶּ֥רֶת עָֽבֶד׃Because the Israelites are My servants, whom I brought out of the land of Egypt, they are not to be sold as slaves. 43Jy mag nie met hardheid oor hom heers nie, maar jy moet jou God vrees.לֹא־תִרְדֶּ֥ה ב֖וֹ בְּפָ֑רֶךְ וְיָרֵ֖אתָ מֵאֱלֹהֶֽיךָ׃You are not to rule over them harshly, but you shall fear your God. 44En jou slaaf en jou slavin wat jy sal hê — uit die nasies wat rondom julle is, uit hulle mag julle 'n slaaf en 'n slavin koop.וְעַבְדְּךָ֥ וַאֲמָתְךָ֖ אֲשֶׁ֣ר יִהְיוּ־לָ֑ךְ מֵאֵ֣ת הַגּוֹיִ֗ם אֲשֶׁר֙ סְבִיבֹ֣תֵיכֶ֔ם מֵהֶ֥ם תִּקְנ֖וּ עֶ֥בֶד וְאָמָֽה׃Your menservants and maidservants shall come from the nations around you, from whom you may purchase them. 45En ook uit die kinders van die bywoners wat by julle woon, uit hulle mag julle koop, en uit hulle familie wat by julle is, wat hulle in julle land verwek het; en hulle sal julle eiendom wees.וְ֠גַם מִבְּנֵ֨י הַתּוֹשָׁבִ֜ים הַגָּרִ֤ים עִמָּכֶם֙ מֵהֶ֣ם תִּקְנ֔וּ וּמִמִּשְׁפַּחְתָּם֙ אֲשֶׁ֣ר עִמָּכֶ֔ם אֲשֶׁ֥ר הוֹלִ֖ידוּ בְּאַרְצְכֶ֑ם וְהָי֥וּ לָכֶ֖ם לַֽאֲחֻזָּֽה׃You may also purchase them from the foreigners residing among you or their clans living among you who are born in your land. These may become your property. 46En julle mag hulle as erfdeel nalaat aan julle kinders ná julle, om as eiendom te besit; vir altyd mag julle hulle laat dien. Maar oor julle broers, die Israeliete, mag niemand oor sy broer met hardheid heers nie.וְהִתְנַחֲלְתֶּ֨ם אֹתָ֜ם לִבְנֵיכֶ֤ם אַחֲרֵיכֶם֙ לָרֶ֣שֶׁת אֲחֻזָּ֔ה לְעֹלָ֖ם בָּהֶ֣ם תַּעֲבֹ֑דוּ וּבְאַ֨חֵיכֶ֤ם בְּנֵֽי־יִשְׂרָאֵל֙ אִ֣ישׁ בְּאָחִ֔יו לֹא־תִרְדֶּ֥ה ב֖וֹ בְּפָֽרֶךְ׃ סYou may leave them to your sons after you to inherit as property; you can make them slaves for life. But as for your brothers, the Israelites, no man may rule harshly over his brother.

47En as 'n vreemdeling en bywoner by jou welvarend word, en jou broer by hom verarm en aan die vreemdeling, die bywoner by jou, verkoop word, of aan 'n nasaat van 'n vreemdeling se familie,

Letterlik: as die hand van 'n vreemdeling en bywoner by jou iets bereik.

וְכִ֣י תַשִּׂ֗יג יַ֣ד גֵּ֤ר וְתוֹשָׁב֙ עִמָּ֔ךְ וּמָ֥ךְ אָחִ֖יךָ עִמּ֑וֹ וְנִמְכַּ֗ר לְגֵ֤ר תּוֹשָׁב֙ עִמָּ֔ךְ א֥וֹ לְעֵ֖קֶר מִשְׁפַּ֥חַת גֵּֽר׃If a foreigner residing among you prospers, but your countryman dwelling near him becomes destitute and sells himself to the foreigner or to a member of his clan, 48dan het hy, nadat hy verkoop is, 'n reg van lossing; een van sy broers mag hom los,אַחֲרֵ֣י נִמְכַּ֔ר גְּאֻלָּ֖ה תִּהְיֶה־לּ֑וֹ אֶחָ֥ד מֵאֶחָ֖יו יִגְאָלֶֽנּוּ׃he retains the right of redemption after he has sold himself. One of his brothers may redeem him: 49of sy oom of sy oom se seun mag hom los, of een van sy bloedverwante uit sy familie mag hom los; of as hy self vermoënd word, mag hy homself los.

Letterlik: van sy eie vlees.

אוֹ־דֹד֞וֹ א֤וֹ בֶן־דֹּדוֹ֙ יִגְאָלֶ֔נּוּ אֽוֹ־מִשְּׁאֵ֧ר בְּשָׂר֛וֹ מִמִּשְׁפַּחְתּ֖וֹ יִגְאָלֶ֑נּוּ אֽוֹ־הִשִּׂ֥יגָה יָד֖וֹ וְנִגְאָֽל׃either his uncle or cousin or any close relative from his clan may redeem him. Or if he prospers, he may redeem himself. 50En hy moet met sy koper reken van die jaar dat hy aan hom verkoop is tot die jubeljaar; en die geld van sy verkoping moet volgens die getal jare wees; soos die dae van 'n huurarbeider moet hy by hom wees.וְחִשַּׁב֙ עִם־קֹנֵ֔הוּ מִשְּׁנַת֙ הִמָּ֣כְרוֹ ל֔וֹ עַ֖ד שְׁנַ֣ת הַיֹּבֵ֑ל וְהָיָ֞ה כֶּ֤סֶף מִמְכָּרוֹ֙ בְּמִסְפַּ֣ר שָׁנִ֔ים כִּימֵ֥י שָׂכִ֖יר יִהְיֶ֥ה עִמּֽוֹ׃He and his purchaser will then count the time from the year he sold himself up to the Year of Jubilee. The price of his sale will be determined by the number of years, based on the daily wages of a hired hand. 51As daar nog baie jare oor is, moet hy na gelang daarvan sy lossing terugbetaal uit die geld van sy koopprys.אִם־ע֥וֹד רַבּ֖וֹת בַּשָּׁנִ֑ים לְפִיהֶן֙ יָשִׁ֣יב גְּאֻלָּת֔וֹ מִכֶּ֖סֶף מִקְנָתֽוֹ׃If many years remain, he must pay for his redemption in proportion to his purchase price. 52En as daar min jare oor is tot die jubeljaar, moet hy dit vir hom bereken; volgens sy jare moet hy sy lossing terugbetaal.וְאִם־מְעַ֞ט נִשְׁאַ֧ר בַּשָּׁנִ֛ים עַד־שְׁנַ֥ת הַיֹּבֵ֖ל וְחִשַּׁב־ל֑וֹ כְּפִ֣י שָׁנָ֔יו יָשִׁ֖יב אֶת־גְּאֻלָּתֽוֹ׃If only a few years remain until the Year of Jubilee, he is to calculate and pay his redemption according to his remaining years. 53Soos 'n dagloner, jaar na jaar, sal hy by hom wees; hy mag nie met hardheid oor hom heers voor jou oë nie.כִּשְׂכִ֥יר שָׁנָ֛ה בְּשָׁנָ֖ה יִהְיֶ֣ה עִמּ֑וֹ לֹֽא־יִרְדֶּ֥נּֽוּ בְּפֶ֖רֶךְ לְעֵינֶֽיךָ׃He shall be treated like a man hired from year to year, but a foreign owner must not rule over him harshly in your sight. 54En as hy nie op hierdie maniere gelos word nie, dan sal hy in die jubeljaar uitgaan, hy en sy seuns saam met hom.וְאִם־לֹ֥א יִגָּאֵ֖ל בְּאֵ֑לֶּה וְיָצָא֙ בִּשְׁנַ֣ת הַיֹּבֵ֔ל ה֖וּא וּבָנָ֥יו עִמּֽוֹ׃Even if he is not redeemed in any of these ways, he and his children shall be released in the Year of Jubilee. 55Want vir My is die Israeliete knegte; My knegte is hulle wat Ek uit die land Egipte uitgelei het. Ek is die HERE julle God.’”כִּֽי־לִ֤י בְנֵֽי־יִשְׂרָאֵל֙ עֲבָדִ֔ים עֲבָדַ֣י הֵ֔ם אֲשֶׁר־הוֹצֵ֥אתִי אוֹתָ֖ם מֵאֶ֣רֶץ מִצְרָ֑יִם אֲנִ֖י יְהוָ֥ה אֱלֹהֵיכֶֽם׃For the Israelites are My servants. They are My servants, whom I brought out of the land of Egypt. I am the LORD your God.